مانومتر

مانومترها ابزاری هستند که با توجه به ستونهای مایعات اختلاف فشار را نشان می دهند. به عبارت دقیق تر مانومتر (manometer)  وسیله ای است که از یک یا چند مایع و یا گاز تشکیل شده است و به کمک این وسیله می توان اختلاف فشار بین دو نقطه را بدست آورد بطوری که برای اندازه گیری فشار به کمک ستون مایعی که معمولا آب یا جیوه می باشد استفاده می شود، ارتفاع این ستون مقدار فشارنسبی را نشان می دهد. در صورتی که در مانومتر از جیوه استفاده شود آن را مانومتر یا فشار سنج جیوه ای و اگر از آب استفاده شده باشد فشارسنج آبی نامیده می شود. بارومتر فشار سنجی است که فشار مطلق را اندازه می گیرد.

مانومتر نشان داده در شکل دارای لوله شیشه ای U شکل است که از هردو طرف باز می باشد و با مقداری جیوه پر شده است، هنگامی که هر دو ساق لوله به اتمسفر وصل شود فشار اتمسفر یک در هر دو لوله اثر می کند و ارتفاع جیوه در هر دو ستون برابر خواهد شد.

                                               مانومتر

ارتفاع ستون جیوه در این نقطه به عنوان مبنا تعیین شده و برای خواندن انحراف ستون جیوه از شرایط صفر یعنی مبدا، مانومتر در هر دو جهت بر حسب میلی متر کالیبره  و درجه بندی می شود.

هنگامی که یکی از ساق های لوله U شکل به مخزنی که می خواهیم فشار آن را اندازه گیری کنیم وصل می شود؛ فشار وارد بر یک ساق لوله با فشار اتمسفر یک وارد بر ساق دیگر مقابله می کند و در صورتی که فشار مخزن بیشتر از فشار اتمسفر یک  باشد موجب پایین رفتن سطح جیوه در ساق متصل به مخزن و اگر هم فشار مخزن کمتر از فشاراتمسفر باشد موجب بالا رفتن سطح جیوه در ساق متصل به مخزن خواهد شد.

فشارهای کمتر از اتمسفر معمولا خلا نامیده می شوند و بر حسب میلی متر جیوه خوانده می شوند.

به دلیل اختلاف چگالی(Density-Difference) جیوه و آب، فشارهایی که تاثیر ناچیزی در ارتفاع ستون جیوه می گذارند تغییرات قابل ملاحظه ای در ارتفاع ستون آب به وجود خواهند آورد لذا مانومترهای آبی برای اندازه گیری فشارهای بسیار کم  بسیارمفید هستند.

فشار اتمسفر یک نرمال معادل 760mmHGو یا 10.33 متر آب(meter/H2O) می باشد. مقدار h(ارتفاع) فشار بر حسب ستون جیوه می باشد. چون تمام سیالات با تغییر دما منبسط ویا منقبض می شوند در صورت نیاز به دقت بالا  باید  مقادیربه دست آمده فشار را توسط مانومترها برای انحراف درجه حرارت نیز تصحیح کرد.

همان طور که گفته شد در مانومتر اختلاف فشار بین دو نقطه را می توان به دست آورد. پس برای محاسبه تغییرات فشار هیدرواستاتیکی , فشار به طرف پایین را افزایشی و به طرف بالا را کاهشی در نظر می گیریم. لازم به ذکر است  در اندازه گیری فشار وقتی می توان از نقطه 1 به طرف نقطه 2 جهش کرد که بین این دو نقطه فقط یک نوع سیال باشد. به عبارت صحیح تر، اگر دو نقطه ی هم سطح توسط سیال یکسان به هم متصل باشند,آن دو نقطه هم فشار خواهند بود. بدین سبب اگر سیال شما بین دو نقطه ی هم سطح حاوی حباب باشد، نمی توان گفت این دو نقطه هم فشار هستند.